Заместитель главы АМС Ирафского района Асланбек Гогаев принял участие в открытии II Молодежного форума Общероссийского профсоюза работников государственных учреждений и общественного обслуживания Российской Федерации Северо-Кавказского федерального округа.

Мероприятие проходило с 26 по 30 июля 2025 года в живописном месте - селе Стур-Дигора Ирафского района, на территории турбазы «Ростсельмаш».

В форуме приняли участие молодые профсоюзные лидеры, представители органов власти, эксперты в сфере трудового законодательства и общественные деятели из всех субъектов Северного Кавказа.

Основные цели форума:

- Развитие молодежного профсоюзного движения в СКФО.

- Обмен опытом между активистами из разных регионов.

- Обсуждение актуальных вопросов трудовых прав, социальных гарантий и профессионального роста госслужащих и т. д.

На торжественном открытии форума с приветственным словом выступил заместитель главы АМС Ирафского района Асланбек Гогаев. От имени главы Ирафского муниципального района Роберта Хамикоева он поприветствовал всех участников форума. В своей речи он подчеркнул важность развития молодежного профсоюзного движения и поддержки молодых специалистов в сфере государственной службы.

Также в своем выступлении он рассказал о мерах поддержки молодых кадров и выразил уверенность, что подобные мероприятия способствуют укреплению межрегионального сотрудничества в СКФО.

                                                                                                                                      Наш корр.

Отдохнули в пришкольных лагерях

В Ирафском муниципальном районе в рамках нацпроекта «Молодежь и дети» прошла летняя оздоровительная кампания для школьников. Особое внимание было уделено детям, находящимся в трудной жизненной ситуации и нуждающимся в дополнительной социальной поддержке.

Все пришкольные лагеря предварительно прошли санитарную проверку и были обеспечены мерами безопасности.

Первый поток пришкольных лагерей прошёл на базе 7 школ района:

 №3 с. Чикола, с. Советское, с. Новый Урух, с. Лескен, с. Толдзгун, с. Хазнидон, с. Ахсарисар

В нем отдохнули 255 детей.

Второй поток был организован в школах: с. Сурх-Дигора, с. Новый Урух, с. Хазнидон

В этом потоке участвовали 125 детей.

Для ребят было организовано полноценное двухразовое питание с включением в рацион мясных и рыбных блюд, свежих овощей и фруктов.

С детьми работали опытные педагоги, а также сотрудники учреждений культуры, ЦДО и органов внутренних дел.

Летний отдых прошел ярко, безопасно и с пользой для здоровья и развития детей.

                                                                                                                                Наш корр.

 

 

Здоровье человека неразрывно связано с работой печени. Это самая большая железа в нашем теле. Она выполняет более 500 функций и в ней происходит около 20 миллионов химических

реакций в минуту.

Самые распространенные заболевания печени - это:

Воспалительные заболевания,

вызванные вирусными гепатитами А, В, С. Гепатиты В и С могут перейти в хроническую форму и привести к циррозу или раку печени.

Жировой гепатоз (стеатоз). Распространенный диагноз у людей с избыточным весом и диабетом. Печень накапливает жир, становится уязвимой к воспалению и фиброзу.

Цирроз печени. Результат длительного воспаления: здоровая ткань заменяется рубцовой (фиброзом) и образуются узелки в печени. Функции печени резко падают, появляются отеки, кровотечения.

Рак печени. Быстро прогрессирует, но на ранних стадиях может

успешно поддаваться лечению.

Большинство этих заболеваний - последствия неправильного

питания; злоупотреблением алкоголем; длительным приемом синтетических лекарств; снижением двигательной активности, токсины, вредное производство, экология; наследственные и аутоиммунные факторы.

Как же сохранить печень здоровой? Прежде всего, следите за своим образом жизни. Правильно питайтесь, ешьте больше овощей, фруктов, круп. Исключите сладости, жирную пищу,

консервированные продукты, ограничьте потребление соли.

Исключите алкоголь - это самая лучшая профилактика цирроза печени. Следите за водным балансом - достаточное потребление жидкости поможет быстрее выводить токсины. Соблюдайте гигиену.

Не забывайте мыть руки перед едой, после поездок в транспорте и походов в общественные места.

Очень важно держать под контролем сахарный диабет. Проводить вакцинации против гепатита В.

И, конечно, проходите диспансеризацию и профилактические осмотры, своевременно обращайтесь к врачу!

ГБУЗ "Республиканский центр общественного

здоровья и медицинской профилактики".

 

Æрмæст Æрæфы районы нæ фæлæ æнæхъæн Цæгат Ирыстоны дæр ппæты дарддæр хæххон хъæуыл нымад у Гæлиат, кæцы æрбынат кодта недзаманты Уæллагкомы, Дзæуджыхъæуæй 120 километры дарддæр (Дыгургомы хуссар-скæсæнварс). Ам, Гæлиаты (йæ бынатмæ гæсгæ хонынц ма йæ «Дыгургомы Мачу-Пикчу»), куыд Ирыстоны иннæ кæмтты, ис къорд кувæндоны, сæ сæйрагдæр – Фæрон. Йæ бæрæгбон вæййы июлы мæйы.

Хистæртæ куыд зæгъынц, афтæмæй Фæроны кувæндоны (Фæрон иронау – фарн, амонд, фæрныгад, бæркад) уыд ахæм дур, æмæ иу хус рæстæг куы скодта, уæд-иу æй æддæмæ рахастой æмæ-иу æй, йæ фæрсты цы чысыл цæугæдон кæлы, уым нытътъыстой, афтæмæй-иу зæдæй ракуырдтой, цæмæй уæлæрвтæ уарын радтой. Кувæндонæн ахæм нымад кодтой бынæттон цæрджытæ æмæ-иу, йæ рæзты цæугæйæ, искæмæй исты куы ахауд, суанг зынаргъ дзаума дæр, уæддæр-иу æй уым ныууагътой.

Гæлиат революцийы агъоммæ хæхбæсты стырдæр хъæуыл нымад уыд, æмæ-иу ардыгæй исчи дард ранмæ куы цыд (ахæмтæ та гыццыл нæ уыдысты, суанг ма Америкæмæ дæр ныххæццæ сты бирæтæ), уæд-иу семæ хи хъахъхъæнынæн кувæндонæй райстой дур, æмæ-иу æй, фæcтæмæ æрбаздæхгæйæ, йæ бынаты сæвæрдтой. Ног уайсадæг чындзытæн йæ рæзты цæуын не ‘мбæлд, æмæ-иу ыл дæрдты æрзылдысты.

Бæрæгбоны фынджы уæлхъус адæм куывтой, куырдтой Фæронæй фæрныгад, æнæниздзинад, рæстæджы хорз ахаст, хъæздыг тыллæг. Куывд арæзт цыд ирон æгъдаумæ гæсгæ, фынг уыд хуымæтæг – чъиритæ, дзидза (фыс кæнæ стуры). Кувинаг чъиритæ кодтой хæдзары, æнæдзургæйæ, комбастæй, æмæ-иу сæ кувæндонмæ схастой æнæ дзургæйæ. Сылгоймæгтæн мидæмæ цæуыны бар нæ уыд.

Адæм бæрæгбоны агъоммæ къуыри ком дардтой, карз нуазинæгтæ нуазын, тамако дымын, маргъы фыд хæрын, æвзæр дзыхæй дзурын æмæ хыл кæнын не ‘мбæлд. Бæрæгбонмæ цыдысты ирд дзаумæтты, cæр хъуамæ уыдаид æмбæрзт æмæ, кæй зæгъын æй хъæуы, рæсугъд хъуыдытимæ. Фæроны зæд куыд табуйаг уыд, уый тыххæй дзурæг у уый дæр æмæ нæлгоймæгтæ йæ бынмæ цыдысты бæгъæввадæй, цæмæй сыгъдæгæй баззайа, нæлгоймæгтæ-иу сæ худтæ систой, афтæмæй куывтой.

Фæлæ советон дуджы бирæ ивддзинæдтæ æрцыд, æмæ, кæд сæ фылдæр хорзырдæм уыдысты, уæддæр дзы уыд æппæрццæгтæ, нæ традицион хæзнатыл нын нæ къух кæй исын кодтой, ахæмтæ. Уыдонæй иуыл нымайын, нæ адæмы динимæ баст традицион бæрæгбæттæ нын кæй нал уагътой бæрæг кæнын, уый. Уыцы заман Фæроны кувæндон дæр заууатмæ цæуын байдыдта, дзуары лæг дæр дзы нал уыд. Фæлæ уавæр цæхгæр фæивта ног дуджы, адæм та сæ фыдыуæзæг, сæ уидæгтæ агурын райдыдтой. Кувæндон йæ фыццагуагмæ æркодтой, йæ фæзуат ын ныссыгъдæг кодтой, быруйæ йæ æрæхгдтой, дон æм бауагътой, саратæ æмæ кусæн хатæнтæ дзы сарæзтой. Кæд раздæр куывд саразыны хъуыддаг сæхимæ истой иугай бинонтæ, уæд фæстаг ссæдз азы та – иугай, искæд иу хатт та – дыгай мыггæгтæ.

Хъæуы, хъыгагæн, бирæ цæрджытæ нал ис, гæлиатæгты фылдæр хай цæры быдыры хъæутæ æмæ горæтты, уымæ гæсгæ бæрæгбон цыппæрæмæй сабатмæ ахастой. Ацы аз дæр, куыд 2004 æмæ 2017 азты, бæрæгбон сарæзтой Гасынтæ. Уыдоны мыггаг дæр, куыд Арсæгтæ, равзæрд садойнаг Бесолты мыггагæй. Дзуары лæджы хæстæ æххæст кодта Гасынты Хадæхцы фырт Артъем. Гасыны-фырт райгуырд Гæлиаты, фæлæ 1980 азты кæронæй нырмæ йæ бинонтимæ цæры Æрыдоны. Фæроны зæды бынмæ сæ æртыгай чъиритæ æмæ бæгæны æрбахастой канд Гæлиаты цæрджытæ æмæ ардыгæй рацæуджытæ нæ, фæлæ иннæ хъæуты цæрджыты минæвæрттæ – Хъыргъуытæ, Текъойтæ, Къосыратæ… Сæ куывдтытæ дзæбæхæй æрцæуæнт.

Рæстæг цæуы æмæ йемæ ивддзинæдтæ хæссы, уыимæ – нæ бæрæгбæттæм дæр, фæлæ уыцы ивддзинæдтæ хатгай хорзырдæм нæ вæййынц. Нæ фæивгъуыдтой Фæроны куывдыл дæр – куывдмæ хæссынц карз нозт, чидæртæ та ма тамако дæр сдымынц, сылгоймæгтæ – бæгъæмсæрæй. Aппæт уыдæттæ раст не сты, фыдконд кæнынц бæрæгбон, ницы бар дарынц не ‘гъдæуттæ æмæ традицитæм. Бæрæгбоны вæййы музыкæ, кафт, зард, æмæ уый дæр мæнмæ гæсгæ, раст нæу. Уыцы цъæхахст музыкæ адæмы хъыгдары, куывдтытæ нал фæхъуысынц.

Растдæр уаид бæрæгбон æнæ карз нозт æмæ æххуырсгæ музыкæйæ арвитын, Ирыстоны фæсивæд Рекомы куыд саразынц бæрæгбон, афтæ. Сылгоймæгтæн та сæ сæртыл – сæрбæттæнтæ, афтæмæй куы цæуиккой кувæндонмæ. Мæ фæндоныл разы сты гæлиатаг нымады хистæртæ: Гæлæбуты Мухарбег, Хъалаты Сергей, Езеты Петкæ, Мысырты Витали, Езеты Фидар, Салхъазанты Æхсар, Толасты Батрадз, стæй 2026 азы дзуары æвзæрст лæг Езеты Естъайы фырт Бола дæр, кæцы Гæлиаты райгуырди æмæ æгъдæуттæ хорз зоны, архайы фæткæйыл сæ хæссын.

Хъарданты Тимур,

Дигорайы цæрæг.

Газети архивæй

 

Цæветтонгæ, еу гъæуи цардæй гъæздуг лæг, æ мулкæн бæрцæ нæ зудта. Æ царди æмбали

хæццæ сæ мæлæти уæнгæ сæ цард рахастонцæ рæсугъдæй, æрзæронд æнцæ. Гъæздугæй бæргæ тъæпп хаудтæнцæ, фал сæ зæрдитæмæ ба сæ зæруи уæнгæ рохси цъита нæ цудæй, уомæн æма син не’Сфæлдесæг бæдолæ нæ равардта. Уомæ гæсгæ син еугур гъæуи цæргутæ дæр тæрегъæдæй мардæнцæ, уомæн æма гъæуи цæргути хæццæ дæр уарзонæй цардæнцæ, берæ анхос син лæвардтонцæ, сæхе си уæлдæр нецæмæй дардтонцæ.

Ахид сæмæ рауаидæ дзубанди, уома, ку рамæлæн, уæд нæ мулк кæмæн байзайдзæй, зæгъгæ. Еу бон хæдзари хецау æ уосæмæ дзоруй: «Цидæрæй  куддæрæй, хуæздæр мадзалæн ес еунæг гъуддаг æма нæ мулк бафæдзæхсæн гъæуи кæстæртæй еуебæл, кæци сæ мах фæсте дони бакалæгау, арти басодзæгау нæ фесафдзæй, æхецæн си еститæ дæр исараздзæнæй, æхе си кади хæццæ фæддардзæнæй, мах ном дæр нæ феронх уодзæнæй, кадæ дæр нин мæрдтæмæ искæндзæнæй». Уобæл дууæ нæбал загътонцæ.

Еу бон гъæздуг лæг фæдздзурдта йе’нсувæри байлæгъ биццеумæ æма ин загъта: «Мæнæ дин еу

миллион æхцатæ, цо æма сæ бахуæрæ – батар кæнæ, иуаргæ сæ кæнис, еститæ си æлхæнис, дæ барæ, фал дин ку фæууонцæ, уæдта мæмæ æрбацо».

Лæхъуæн æхцатæ райста æма æ цийнæн кæрон нæбал адтæй, фæййаууонæй лæги разæй, уайтагъд йе’мбæлтти хæццæ фæййеу æй, ресторан загътонцæ, кено загътонцæ, къарти гъазун загътонцæ, уотемæй къуæрей æндæргъци миллионæй къапекк дæр нæбал райзадæй. Лæхъуæн гъæздуг лæгмæ æрбаздагъдæй, еугур хабæрттæ дæр ин разагъта æма ин загъта, дæ дзурд дин исæнхæст кодтон, зæгъгæ.

Гъæздуг лæг ин берæ «арфитæ» фæккодта æма æй уотемæй рарвиста. Къуæрей фæсте гъæздуг лæг æрбахонун кодта æ уоси æвзонг æнсувæри. Уомæн дæр миллион соми равардта æма ин загъта: «Ци хузи дæ фæндуй, уотемæй сæ бахуæрæ, æлхæнгæ дæр ци дæ фæндуй, уой æлхæнæ, дæ лимæнтæн дæр си фæххæйттæ кæнæ. Лæппо цийнæ гæнгæ фæййауонæй. Фиццаги хузæн е дæр цалдæр боней фæсте гъæздуг лæгмæ ревæд дзиппæй фелвæстæй. Гъæздуг лæг æ уоси æнсувæрæн фæййарфитæ кодта æма æй уотемæй сæхемæ рарвиста.

Уони фæсте гъæздуг лæги фæндонмæ гæсгæ æрбахудтонцæ гъæуи еу мæгур хæдзари лæхъуæни, уæди рæстæги æ бон бийнойнаг æрхонун ке бон нæ адтæй, уæхæни. Уомæн дæр еу миллион æ къохи бакодта, иннетæн куд, уотæ, уомæн дæр æрдзурдта æма’й уотемæй рарвиста. Мæгур хæдзари лæхъуæн цийнæгæнгæ сæхемæ рандæй. Баздахтæй æма си æхе исаразта, мæгур лæги фурт æй нæбал исхудтайсæ, бийнойнаг дæр æрхудта, æ лимæнти дæр банимадта, æ зæрди фæндон исхарз кодта æхца, нæ сæбæл аурста, фал имæ æхцайæй изайгæ дæр бакодта, уæдта æ зонгитæй кæмæн балæвар кодта, уонæбæл ба фæсмон дæр кодта, æма уотемæй гъæздуг лæгмæ æрбацудæй, æ дзиппæй æхца исиста æма сæ гъæздуг лæгмæ балæвардта. Æз дин уотæ ку загътон, куд дæ фæндуй, уотемæй сæ бахуæрæ – батар кæнæ, ду ба ма си фæстæмæ ку æрбахастай.

Ду мин ке загътай, уой балæдæрдтæн, фал дзæгъæлти ке байурстон æма бахуардтон, йетæ ба мин гъулæггаг æнцæ, маст дæр сæбæл мæ зæрдæмæ бацудæй æма сæбæл гъенцъун кæнун нур дæр ма, загъта мæгур лæги фурт. Уобæл дзубанди фæцæй. Гъæздуг лæг зæнхæмæ берæ фæккастæй, уæдта загъта: «Аци бонæй фæстæмæ мæ гъæздугдзийнæдтæ, мæ мулк уодзæнæнцæ дæу. Мæ еугур циййес дæр æнцæ дæу агкаг, дзæгъæли сæ не фесафдзæнæ».

Дæгуйти Еристау