Зеу

  

Алли адæймагæн дæр ес æхе райгурæн бæстæ, уæхæн къум, гъæу, горæт, кæци æй æ зæрдæмæ дессаги хæстæг. Ма си цæра, æви кæмидæр идард рауæн уа, уæддæр æй ивазуй уордæмæ, æ зæрдæ ибæл ресуй. Адæм ин фæуунцæ хеуон, хæстæги хузæн. Ма æмзунд, æмвæндæ адæм кæми уа, уоми ба алли гъуддаг дæр арæзт цæуй еумæйагæй.

    Уæхæн гъæу æй Иæфи райони Æхсæрисæр, æ адæм æнгом кæми цæрунцæ, сæ райгурæн зæнхи фæлгонцадæбæл, уой аййевдзийнадæбæл ка архайуй. Аци гъæу арæзт æрцудæй 1912 анзи. Цæруй си 300 адæймагемæ хæстæг. Æ бунат æй рæсугъд æрдзи гъæбеси, аллирдæгæй æ алфамбулатæ цъæх бæлæстæ æма къотæртæ. Сæрмæ искæсгæй, зиннунцæ уорссæр хуæнхтæ æма цъететæ. Игъусуй Ирæфи сур – сур.  

    Ес си культури хæдзарæ, астæуккаг скъола, кæци цалцæггонд æрцудæй абони царди домæнтæмæ гæсгæ. Игонгонд æрцудæй нæуæг амбулатори. Еу загъдæй, цæруни фадуаттæ ес.

    Гъæуи цæргутæ, куд загътон, уотæ, еудадзугдæр архайунцæ сæ царди уавæр фæххуæздæр кæнунбæл. Арæх аразунцæ зеутæ алфамбулатæ æма гъæуи хурфæ бафснайунмæ. Æрæги ами арæзт æрцудæй зеу, уæлмæрдти ци сара ес, уой бацалцæг кæнуни фæдбæл. Карз думгитæ ин æ сæр исистонцæ, нæуæг конд бæргæ адтæй, фал. Нæлгоймæгтæ æмхузонæй, куд еу, æд кæстæр, æд хестæр, æ равгæ кæмæн куд амудта, уотæ æрæмбурд æнцæ, гъæуи хецау Дзидзойти Тасолтани разамундæй, ма зæрдерисæй, хъазауатон фæллойнæ бакодтонцæ. Æрæмбурд кодтонцæ æхца, балхæдтонцæ косæн æрмæг, ма сæр æхгæд æрцудæй. Ма куд нæ. Уæлмæрдтæ æй не сони бунат. Нæ хеонтæ, нæ зонгитæ, цалдæргай фæлтæртæ кæми æвæрд æнцæ, еци рауæн. Ма имæ гъæуама кудфæнди цæстæй ма кæсæн.

    Уой уæлæмхасæн ба ма зеуи адæм никкарстонцæ æма бафснайдтонцæ гъæуи хурфæ æма æ алфамбулатæ. Хъæбæр арфиаг си æй Тасолтан, гъæуи цæргутæ алли гъуддаги дæр æ фарсмæ ке балæуунцæ, уой тухæй.

Бабочити Этери