Анзи афæнттæй алкедæр æ бунати хуарз æй. Алкæмæн дæр ес æхе æвдесæнтæ, æхе фæззиндтæ. Адæймаг ба уотæ конд æй, ма æй зумæг гъæуй гъар, сæрди – уазал, уаруни – хор æма уотæ идарддæр. Фал мæнæ аци анзи сæрди ба хор тавгæ нæ кæнуй, фал содзгæ. Адæм ма сæхе ци фæккæнонцæ, архайунцæ куд фулдæр рæстæг сатæги сæхе байаууон кæнунбæл. Кæмæндæрти уайуй. Æрмæстдæр, мæнæ ци адæми кой ракæнун мæ фæндуй, уонæн ба нæ. Косунцæ еци содзгæ хори бунмæ сæумæй изæрмæ. Мадта ци кæнонцæ, сæ куст уæхæн æй. Куд фæззæгъунцæ, уотæ, ци къапекк бакосунцæ, йе хуæрунмæ дæр нæ бæззуй.

    Мæ дзубанди æй фæндаггон хæдзаради косгути тухæй. Зумæг мет уа, фæззигон уарун æви сæрди тæвдæ – аци адæм сæ куст кæнунцæ æнæхийнæй. Цал боней дæргъи нæ ниллæг кæнуй тæвди æвдесæн, мах ба сæ инæн нæдти билтæбæл уæд бугътæ æфснайгæ, уæд кæрдæг кæрдгæ, кенæ ба æмпъозæн куститæ кæнгæ, цæмæй машинттæ къулумпидзийнæдтæ ма æййафонцæ.

Сæ бæрнæхсти ес æгас райони ци автотрасситæ ес, етæ: Дзæуæгигъæу – Æрæдон – Чикола 63 километрæй 93 километрмæ, Чикола – Средний Урух 10 км., еу загъдæй Кæсæги границæмæ; Чикола – Мацутæ – Коми-Арт 54км. фулдæр. Хонхæрдæмæ ка косуй, етæ ба ма дорæрхаудтити фæсте дæр æфснайунцæ над. Уой хæццæ ба ма сæбæл бафтудæй, фарæ гъæуи кæрæнттæбæл ци над арæзт æрцудæй, йе дæр, 8 км. бæрцæ. Ма сæ ци рауæн ба нæ фæййиндзæнæ. Хъæртунцæ алцæбæлдæр.

    Гульчети Тасолтан (Дасо), Гобати Ромик, Баликъоти Алан, Сабайти Славик, Мæрзойти Юрик, Хадати Маирбек, Текъойти Эдик, Дзагурти Солтан æма Гецати Марат сæумæ раги райдайунцæ уодуæлдай хъиамæт. Сæ уæззау куст æй баст, куд загътан, уотæ райони цæргути æнцондзийнади хæццæ. Нæдтæбæл хæтæн нæ еугур дæр, аци адæм ба син сæ кæдзосдзийнадæбæл архайунцæ, цалцæг сæ кæнунцæ. Хъамил кæнун нæ уадзунцæ билгæрæнттæ, цæмæй фæззелæнтæ бæрæг уонцæ. Йе пайда æй фæндаггон фидбилиз не ʹрцæунæн дæр. Уой хæццæ, еци хори тъангги æмбурд кæнунцæ нæдтæ, ма сæ кæрæнтти целлофан баркъитæ, ботъолатæ, гæгъæдитæ, шифер æма авги сæститæ, бæласи къалеутæ, цæмæй адæймаги зæрдæ рохс кæна кæдзосдзийнадæмæ.

Уогæ еци бугътæ ескæцæй не ʹртæхунцæ. Адæм сæ сæхуæдæг ракалунцæ, нецæбæл æма некæбæл расагъæс кæнгæй, еске хъиамæтæн аргъ нæ кæнгæй. Уобæл алкедæр гъæуама сагъæс кæна.

     Ма уацхъуди хъайтарти куст хаст цæуй фандæгтæ цалцæггæнæн – аразæн управлени №3-мæ. Сæ хæццæ ма ес нигки дæр косгутæ, фал аци афони фулдæр бæрæг æй ранимад нæлгоймæгти хъиамæт. Арфæ син кæнæн. Сæ зæрдæ рохс уæд. Æнæнез æма æнæфидбилиз уæнтæ. Сæ бийнонтæ, сæ хеуæнттæ, сæ уарзон адæми хæццæ рæсугъдæй цæрæнтæ. Сæ хъиамæт ба бунати уæд.

                                                               Бабочити Э.