Æрхæццæ кæны нæ кадджын стыр бæрæгбон – Уастырджийы кувæн къуыри (Джеоргуыба).

Æгъдаумæ гæсгæ куыд баззад, стæй республикæйы Парламент æмæ Сæргълæууæг æртæ азы размæ цы Уынаффæ рахастой, уымæ гæсгæ бæрæгбон хъуамæ æрцæуа Джеоргуыбайы (ноябыры) мæйы фæстаг æххæст къуыримæ. Уый хæдразмæ вæййы Галæргæвдæн Хуыцаубон. Нывонд галтæ æмæ уæнгуытæ кæмæ вæййы, уыдон сæ уыцы бон акусарт кæнынц. Къуырисæры та алы бинонтæ дæр се ‘ртæ кæрдзынæй скувынц Хуыцау æмæ Уастырджимæ, сæхи сыл бафæдзæхсынц.

Цæмæй уыцы ахсджиаг хъуыддагмæ адæм тагъд-тагъдæй ма цæттæ кæной, цæмæй алы бинонтæн дæр уа фаг фадат æмæ рæстæг иумæ æрбамбырд уæвынæн, уый тыххæй уæлдæр цы паддзахадон Уынаффæйы кой скодтон, уымæ гæсгæ Республикæ Цæгат Ирыстоны ацы бæрæгбæтты райдайæн, Къуырисæр (22.11.2021), у нымад æнæкусгæ улæфты боныл. Кæд искæцы хицауæй уый ферох уа, уæд ын иу æй æрхъуыды кæнут.

Бæрæгбон бæрæгбоны хуызæн хъуамæ уа. Фæлæ æнæ зæгъгæ нæй иу цалдæр зæрдылдарæн фиппаинаджы.  
Фыццаджыдæр нæ хъуамæ рох ма уа, ацы бæрæгбон æрмæст хæрын æмæ нуазынæн, стæй айдагъ ас лæгтæн кæй нæу. Æппæтадæмон бæрæгбон у. Ма нæ байрох уæнт кæстæртæ, сабитæ. Алчидæр хъуамæ йæхи бацæттæ кæна, сæмбæла йыл сыгъдæгæй, хорз зонд, рухс фæндтимæ. Раст уыдзæн иу цалдæр боны ком бадарын дæр. Тынг ахсджиаг у, æртæ кæрдзыны чи скувдзæн, уый снысан кæнын. Зонут æй, зæрдæйæ, удыхъæдæй, кæнæ буарæй чъизи адæймаджы куывд Хуыцаумæ нæ хъуысы, цыфæнды дзырдарæхст куы уа, уæддæр.

Хъуамæ кувæм сыгъдæгзæрдæйæ, стæй цы ‘мбæлы, уыцы хойраг æмæ нозтæй. Хæдзары конд уæливыхтæ, нывонд кусæрттаджы хæйттæ æмæ ирон бæгæны хъуамæ уой нæ кувинæгтæ.  Ма кувут Хуыцаумæ карз нозтæй, дуканиты æлхæд чъиритæ æмæ фæрсчытæй. Уыцы куывд бынатыл нæ сæмбæлдзæн, бон изæрмæ рæсугъд ныхæстæ куы фæкæнат, уæддæр. Уæливыхтæ скæнынæн хæдзары æфсин кæмæ нæй, уый фæлтау йæ хионæн, кæнæ йæ сыхагæн балæгъстæ кæнæд.

Горæты бирæуæладзыгон хæдзæртты фылдæрæн сæ бон кусарт акæнын нæу. Æмæ уæд айдагъ æртæ кæрдзынæй æмæ бæгæныйæ скувын растдæр уыдзæн, æлхæд фыдызгъæл та æрæвæр кувинагæн нæ, фæлæ æнæуи хæринагæн, фынджы бæркадæн.

Бæрæгбоны фынгыл ма æрæвæрут маргъы æмæ бырынкъджыны фыдæй конд хæринæгтæ. Уыдонæн сæ тæф дæр хъуамæ кувинæгтæм ма фæхæццæ уа, кæннод уæ куывд фæдзæгъæлы уыдзæн.

Уастырджийы кувæн къуыри у æппæт ирон адæмы бæрæгбон. Немæ зæрдиагæй фæкувынц, фæбадынц, фæцин кæнынц иннæ адæмты минæвæрттæ дæр. Адæм кæрæдзийы хонынц, кæнынц сыхты, хъæуты куывдтæ. Афтæ баззади фыдæлтæй.  Фæлæ нын, хъыгагæн, ныры рæстæджы домæнтæ æрбалхъывтой нæ уавæртæ, æгъатыр рын апарахат, исы нын нæ адæмы хуыздæрты сæдæгæйттæй.
Æмæ иу кæд, нæ фыдæлтæ хæсты рæстæг сæ царды домæнтæ, сæ фæндта дзæвгар æрбалвæстой, уæд ныл абон дæр хуыздæр заман не скодта.  Нæ уарзон адæмы æнæниздзинад æмæ цард хъуамæ сæвæрæм æппæтæй бæрзонддæр. Нæй нын бар ацы æвирхъау рæстæг хъал, æнæрхъуыды митæ кæнын.
Уæ хорзæхæй, ма скæнæм, бирæ адæм иумæ кæм æрбадынц, ахæм стыр куывдтæ, ма сæвæрæм нæ хионты, нæ сыхæгты, не’мкусджыты тассаг бынаты. Хуыцауæн æмæ Уастырджийæн нæу уæлдай æртæ лæджы скувой иумæ æви æртын. Сæйрагдæр сты, уæлдæр цы домæнтæ ныффыстон, уыдон. 

Уастырджийы хорзæх уæд алкæйы дæр æмæ уыл бæрæгбон дзæбæхæй сæмбæлæд!

Иры Стыр Ныхасы сæрдар

Кучиты Руслан.

 

«Капля никотина убивает лошадь» - данная фраза уже много лет у всех на слуху. Удивительно, но это практически никак не влияет на число курильщиков в положительном ключе – оно растет с каждым днем. Люди предпочитают идти на поводу у своей зависимости, нежели заботиться о здоровье. Однако есть праздник, призванный решить данную проблему. Он приходится ежегодно на третий четверг ноября и носит название Международного дня отказа от курения. В этом году его отметили 17 ноября.

В настоящее время существуют специализированные центры, в задачи которых входит оказание помощи курильщикам в избавлении от этой страшной табачной зависимости. К сожалению, такие клиники имеются в основном в крупных городах, а если даже и есть в провинции, то никотиновые жертвы не в курсе. В данных центрах производят детоксикацию организма, как при алкоголизме, кодировку, но основной упор делается на психологическую составляющую. Увы, многие курильщики недооценивают возможности табачной зависимости: вред, наносимый организму ею – поэтому не торопятся расставаться с сигаретами, а у некоторых просто отсутствует сила воли.

Сегодня государство прилагает неимоверные усилия для борьбы с табачной зависимостью населения. Происходит нанесение ощутимого удара по кошелькам курильщиков (сегодня пачка папирос стоит недешево), а также принят закон, запрещающий под страхом штрафа дымить в общественных местах, в том числе на работе, в парках, на автобусных остановках и пр., наложено табу на продажу табачных изделий лицам, не достигшим совершеннолетия. Хочется верить, что все эти меры в скором будущем дадут свои плоды, иначе XXI век обещает унести миллиарды жизней хронических курильщиков.

Вред курения

Злоупотребление табачным дымом негативно сказывается на человеческом здоровье. В принципе страдают все системы органов, но есть и приоритетные.

• Сердечнососудистая – под влиянием табачного дыма капилляры и артерии приобретают повышенную возбудимость, увеличивается их склонность к спазмам, нередко происходит закупорка, сокращается частота сердцебиения. Это чревато инсультами и инфарктами миокарда.
• Желудочно-кишечный тракт - никотин вызывает изменение в слизистой кишечника, развитие хронического гастрита, язвы желудка, истончение внутренней поверхности пищевода.
• Дыхательная – возникает хронический бронхит
• Половая – мужская потенция оставляет желать лучшего.
• Костная – ухудшается внешний вид и состояние зубов, ногтей, волос, суставов.
• Потовые и сальные железы – нарушается их функциональность.

Курить бросить в силах каждый – нужно лишь пожелать. А последнее характерно для тех, кто очень хочет продолжать жить, причем полноценной здоровой жизнью.

Не дайте какой-то привычке взять верх над собой – вы однозначно сильнее!

Берите себя в руки и берегите свое здоровье!!!

 

 

                                                                                                                                                                 ГБУЗ «Республиканский центр общественного

                                                                                                                                                                 здоровья и медицинской профилактики»

Лучшие студенты вузов и методисты будут помогать учителям школ

Министерство образования и науки РСО-Алания по поручению Главы республики Сергея Ивановича Меняйло подготовило проект, который поможет снизить риски для педагогического состава старше 60 лет.

Студенты старших курсов педагогических направлений подготовки вузов республики, имеющие высокий балл успеваемости, на время больничного учителя, будут вести занятия в школах в рамках педагогической практики. Это позволит не прерывать образовательный процесс в школе.

В образовательные организации направлена вся необходимая информация. Чтобы организовать замещение, директору необходимо заполнить онлайн-форму. В течение дня кандидатура студента, направляемого на практику, будет подобрана.

«Проект дает возможность организовать работу в школе так, чтобы образовательный процесс не прерывался из-за того, что учитель вынужден уйти на больничный. Сразу после запуска предоставленной возможностью воспользовались некоторые школы и семь студентов СОГПИ приступили к работе. Учителя, конечно же, будут помогать им с подготовкой конспектов уроков», – рассказала врио министра образования и науки РСО-Алания Элла Алибекова.

Как отметила руководитель образовательного ведомства, положительный опыт взаимодействия Северо-Осетинского государственного педагогического института и школ уже есть. Во время дистанционного обучения некоторые учителя столкнулись с трудностями в применении электронного обучения и дистанционных образовательных технологий. На помощь пришли студенты, которые подключились к организации дистанционного обучения вместе с действующими педагогами. Данная форма взаимодействия позволяет студентам набраться опыта в организации обучения, а у преподавателя есть возможность получить техническую помощь и сосредоточиться на содержании предмета. Отметим, что за одну неделю 44 студента СОГПИ были прикреплены в качестве ассистентов к педагогам из различных районов республики.

Номерæн

 

Цард... Догъон бæхау уайуй. Райгурæн бонæй мæлæти бонмæ раст еу фæккастæй иннемæ. Адæймаг цæрунæй нæма бафсæдуй йе мгъæуккæгтæ, хеуæнтти хæццæ, æ зæрди ма фæууй цидæр бæллецтæ, цидæр хуарздзийнæдтæ, фал сау мæлæт ба æ базуртæ рауадзуй æма æй æ дзæмбутæй ратонуй се ´хсæнæй.

   Мæлæт ке нæ хезуй, уæхæн еу дæр нæййес. Алкедæр ни хезуй йе носон бунатмæ фæндагбæл ранæхстæруни бон. Ма цæмæй рæсугъд имисуйнæгтæ ниууадзай дæ фæсте, уобæл архайун гъæуй алли уодгоймаги дæр. Уобæл йе гас цард сагъæс кодта Гуæцæлти – Лагкути Тазей кизгæ Светæ.

Райгурдæй Светæ 15 январи 1945 анзи. 1967 анзи бацудæй Назрани гъæууон-хæдзарадон техникуммæ ма райста ветеринарон фельдшери дæсниадæ. 1970 анзи райдæдта косун Ирæфи райони ветеринарон станций ветеринарон санитарæй, 1988 анзи ба айивд æрцудæй æхе дæсниадæбæл ветеринарон фельдшерæй. Еци еу рауæн фæккуста 2021 анзи уæнгæ.

Гуæцæлти хæдзарæмæ Славикки цардæмбалæн ку æркувта, еци бонæй фæстæмæ æхе бауарзун кодта æрмæст бийнонтæн нæ, фал хæстæгутæн дæр. Куд хæдзари æфсийнæ, уотæ ин æ раз неке райстайдæ. Разуайæн кодта цæргæбонти. Сатанай хузæн бæркадкъох æма федар зунди хецауæй æй зудтонцæ синхбæстæ, йе ´мкосгутæ, зонгитæ. Хестæрæн æгъдаудæттæг, кæстæрæн зундамонæг адтæй аци силгоймаг, рæсугъд уоди хецау. Ци адæми æхсæн цардæй æма куста, етæ æй зудтонцæ куд фæлмæн, адæмуарзон, лæмбунæг æма хуарз косæг.

Ездон, æнæ еу хæрандзийнадæ, цæстуарзон, хуæрзтог, лæгигъæдгун, ескæмæн хуарзи бацæунбæл архайдта Светæ. Цал æма цал хæдзаремæй ракастæй æгомуг фонси æнæнездзийнади фæдбæл. Еске зинбæл ка зин кодта алкæддæр, еске ристæй ка ристæй, еске цийнæ ба хæстæг ка иста æ зæрдæмæ, уæхæн адæймагæй æй зудтонцæ гъæубæстæ.

Æ цардæмбал ку рахецæн æй цардæй, уæд байзадæй хуæрз еунæгæй. Не Скæнæг Хуцау ин уæхæн хуарздзийнадæ нæ исаккаг кодта, куд бæдоли адæ балæдæрун. Свети аккаг дзурдтæ иссерун зин æй, цифæнди ку фæдздзорæн, уæддæр. Кай зудта, уонæй ибæл ке зæрдæ нæ нирристæй, уæхæн нæййес æвæдзи.

     Мæрдти бæсти дзенет дæ хай, Светæ. Дæ рохс цæсгом, дæ рæсугъд зæрдæ некæд уодзæнцæ иронх, ка дæ зудта, ке´хсæн цардтæ, уонæй.

Ирæфи райони ветстанций коллектив.