Нæ ресгæ фарстатæй еу

     

     А фæстаг дууæ анзи зæнхи уæлцъарæбæл ци незихатт  рапарахат æй, æма æ бауорамун кæмæн не ΄нтæсуй, тæгкæ зундгонддæр ахургæндтæ дæр нурма мадзал кæмæн нæма иссирдтонцæ, уой амæттæгтæ бонæй- бонмæ фулдæрæй-фулдæр кæнунцæ. Тæгкæ фулдæр сæйгитæ кæмæ ес, сæ цæргути бæрцæй хатдзæг кæнгæй, уонæй а фæстаг рæстæгути иссæй мах республикæ дæр. Уинæн, игъосæн æма зонæн, цалгай æма цалгай бийнонтæ бастъалдæй æ кой дæлзæнхæ кæмæн фæууодзæнæй, еци фуд рунæй. Нæййес еци карз незмæ хатиртæ – не ΄взаруй нæдæр кæстæр - хестæр, хъаурæгин, е æнæхъаурæ, незгун, гъæздуг, кенæ мæгур адæмтæ. Хæссуй æма хæссуй, еу инней фæдбæл, «фæццо æма ма ΄рцой» фæндæгтæбæл сæдæгай æма мингай адæмти се ΄носон дуйнемæ, ке рагацау, ке фур бустæги æнафони.

    Мæ дзубанди цæбæл æй абони? Гъо, нæхецæн зæрдитæ дæр райвæрæн – адзал Хуцау еци хузи равардта, зæгъгæ. Фал ни цæмæдæргæсгæ ба, Хуцауæн æхе уæхæн загъд (нæ курухон хестæртæй игъосгæ ке æрцудан, уомæ гæсгæ) - «Æууæндæ Хуцаубæл, фал дæхуæдæг дæр дæхе гъæуай кæнæ», зæгъгæ, е иронхуати изаиуй. Æви ниддор ан, нецибал нæмæ гъаруй, е нецæмæй бал тæрсæн? Еци кудфæндий цæстингас зин балæдæрæн иссæй беретæн, уæдта сæмæ тасдзийнадæ дæр æвзурун кæнуй, исони бонбæл сагъæс кæнгæй.

     Кæд аллихузон информацион фæрæзнитæ - æд газет, æд журналтæ, æд   телеуинунадæ фæдес кæнæгау еудадзуг адæми зæрди æфтаунцæ хе гъæуай кæнæн мадзæлдтæй пайда кæнун, æхсæнадон æзмæлдтитæ æма паддзахадон организацити разамонгутæ се ʹмбурдтити седунцæ зиантæ æма цийнæдзийнæдти берæ адæм ма агорун, уæддæр нæмæ етæ дæр нæбал гъарунцæ – раздæрау аразæн устур киндзæхсæвæртæ, кувдтитæ, марди æгъдæудтæ æма садахъатæ. Цæуæн æхсæнадон бунæттæмæ æнæ хе гъæуайгæнæн фæрæзнитæ. Нæ уадзæн, кæддæрæй ардæмæ нæмæ устур моди ка иссæй мардмæ бацæугæй, еци хъуритæ. Уой нæ, фал æзинæ ке хæццæ дзубанди кодтай, е алли бон ке уинис, еци синхон (ма ма нæлгоймæгтæ дæр!) сæхе алли фæууинди дæр баивазунцæ хъуритæ кæнунмæ, уой дæр зонгæй, лæдæргæй, аци незихатт ке æфтуиуй адæймаги комитулфи хæццæ, хæстæг æмбæлдæй, къох райстæй.

    Æрхæсдзæнæн уæхæн дæнцæг мæхецæй. Мардмæ цæугæй, хестæр силгоймаг уогæй къуари астæу, аллихатт дæр тургъæмæ бацæуни агъоммæ фæсседун мæ къуармæ, цæмæй фиццагидæр бакæнæн хе гъæуай кæнæн фæрæзнитæ (маскъитæ), иннемæй хъуритæ кæнунмæ куд маке бацæуа зиангунтæмæ. Гъе, фал, кæсæ æма ниррæнгъæ унцæ адæм ради (очередти) хеуæнттæмæ хъури кæнунмæ, кæд уони дæр нæ фæффæндуй аци «цæфсгæ рæстæги» адæми хæстæг æмбæлд, уæддæр.

    Нæ зонун, кæмæ куд фæккæсдзæнæй мæ уацхъуди гъуди, фал махæй гъæуама æхемæ алкедæр райса ихæс æ байвæрд бахæссун незихатти нихмæ тохи – берæ адæми æмбурдтæ – кафетæ, рестарантæ, фæлхасадæ берæ кæми цæуй, еци центртæмæ нæ цæун.  Æнæ цæуæн ку нæ уа, уæдта пайда кæнун хе гъæуай кæнæн фæрæзнитæй. Иннемæй, ниууадзун и хъуритæ кæнун гъæунги рамбæлгæй, мардмæ, е хуарздзийнади хабармæ бацæугæй. Устур курдиадæ мæмæ ес тæксити фирмити разамонгутæмæ, цæмæй еунæг таксист дæр ма уадзонцæ кустмæ æнæ маскъитæ æма антисептиктæй æма си æгас кусти рæстæги дæр пайда кæнонцæ. Абони е дæр конд нæ цæуй, кæд гъуддаг æнæмæнгæ кæнгæ æй, уæддæр. Бакосун гъæуй уобæл барадон оргæни разамонæги.

   Æнæ зунд нин нæй айрæгити нæхе райони медæгæ киндзæхунди рæстæги еунæг адæймаг цæйбæрцæ æма цал адæймагебæл нийгъанста нези хатт, ци зæрантæ æрхаста æ фæстеуæг. Нæ нæмæ гъаруй, хумæтæги къохистæй дæр ке бафтуйдзæнæй нез, е дæр. Арæх фегъосун фенгъезуй нæлгоймæгтæй: «Бæргæ мæ нæ фæффæндуй къох райсун нури тæссаг рæстæги, фал нæлгоймаги къох нæ райсун, æ къох дæмæ бадаргъ кæнгæй,  æфхуæрдбæл нимад цæуй мах минталитетмæ гæсгæ». Уæхæн уавæри фенгъезуй хатир ракорун, иссерун ездон дзурдтæ, уавæр тæссаг ке æй, уой туххæй.

    Аци темæбæл æнгъезуй берæ дзорун, берæ дæнцæгтæ хæссун дæр. Зæгъдзинан уой дæр, æма на республики сæргълæууæг Сергей Меняйло 26 октябряй 7 ноябрьмæ анæкосгæ бæнттæ хумæтæги нæ исфедар кодта æ указæй. Е адæнбæл сагæс кæнуй, цæмæй минкъийдæр сæйонцæ, кæрæдзей багъæуай кæнонцæ аци незæй, хæдзарæй æндæмæ уæлдай хатт нæ цæугæй. Еци уагæвæрдтитæ ни алке бон дæр æй æнхæст кæнун. Гъæуй нæ, æнæмæнгæ, цийфæндий аргъæй дæр еумæйагæй бакосун æма нæ байвæрд бахæссун, кæд берæ гъуддæгтæ махæй кæнгæ нæ ΄нцæ, уæддæр еу микъий процент дæр нæ еумæйаг знаг – фуднез коронавирусбæл фæууæлахези гъуддаги. Æма байархайæн еумæйагæй!

                                                                          Чихтисти Р.