Ахсгиаг фарста

                     

       Дузæрдугкаг гъæуама макæмæн уа, а фæстаг дууæ анзей медæгæ нæ райони разамунди (Хидирти Батрази, Лагкути  Омари, фæстæдæр ба Гъуцъунати Казбеги) дессаги хъæппæрес бавдисти, адæми цард фæххуæздæр кæнуни туххæй зæрддагон бакусти фæрци, нæ гъæути хуæрзæрдæмæ ке æрцудæй хъæбæр берæ æййивддзийнæдтæ. Мæнæй уотæ сæ алкедæр уинуй, уомæ гæсгæ сæ, хъазар газеткæсæг, нæуæгæй нимайун уодзæнæй уæлдай гъуддаг. Зæгъдзæнæн æрмæст уой дæр, æма адæм хъæбæр арфиаг ке æнцæ еци хуарздзийнæдтæ æма уавæртæ исарæзтæй, кæд ма нæмæ берæ бакæнуйнаг гъуддæгутæ дæр ма ес, уæдта куст дæр идарддæр дæр ма кæцитæбæл цæудзæнæй, нæ хецауади нисантæ куд æнцæ, уомæ гæсгæ.

     Фал мæн ба ци зæгъун фæндуй аци уацхъудæй,  ци мин æй æ медис, уæдта адæм дæр ци нæхъæртондзийнадæй бауæгæ æнцæ, фал уæддæр нур фæлтæртæ изайуй ресгæ фарстайæй?

    Уруси адæмихаттмæ ес еу уæхæн зундгин загъд – «Ци нæмæ ес, уой нæ гъæуай кæнæн, ку нин фесæфуй, уæдта ибæл кæуæн». Махбæл дæр арæх кæнуй еци цау. Зæгъæн, Чиколай кæд еугур рауæнти нæма, уæддæр сæйрагдæр æма фулдæр æзмæлд кæми ес, еци гъæунгтæ асфальтæй æмбæрзт æрцудæнцæ, берæ хæрзтæ æма сæбæл хъиамæттæ никкæнгæй. Æрмæст е, гъулæггагæн, æгириддæр                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           нæ гъаруй, фонс ци гъæуи цæргутæ даруй, уонæмæ. Сæ дуæрттæй сæ расорунцæ сæумæ раги, идарддæр кæми хæтуй æ фиртон, ци зæран хæссуй æхсæнадон бунæттæн, куд æверхъау цъумурдзийнæдтæ уадзуй къахнæдти плитатæбæл, машинтти нæдтæбæл, е ба уони гъуддаги æгирид нæбал æй. Уой фудæй, кæд берети фæффæндуй æ хæдзари фалдзостæ исрæсугъд кæнун бæлæсти талатæй, деденгутæй, уæддæр сæ къох ракъуæрунцæ, сæ ниййарæзтæй фонси къахæй сæ нимпурст æма сæ бахсид фæрраздæр уодзæнæй, зæгъгæ. Аййепп искæнгæй ба фонси хецæудтæмæ фæууй уæхæн дзуапп: «Мадта æй ци фæккæнон, æргъау нæййес».  

      Æрæги гъæуæмбурди дæр аци фарста ист æрцудæй æма ибæл нæ гъæуи хецау Сагкай - фурт хъæбæр лæмбунæгæй лæугæ дæр æркодта. Куд исбæрæг æй, уотемæй бабæй уалдзæги райдайæни æргъау арæзт æрцудæй, гъонгæстæ дæр ирд æрцудæнцæ, гъе, фал, бон-дууæ-цалдæр бони - фонс некебал ракодта æргъаумæ. Æма мæнæ æркæсетæ хузиститæмæ, гъæуи фонс тæгкæ бони идзаги кæмити хезунцæ. Бацæунцæ адæми тургъитæмæ, нæдтæбæл аразунцæ аварий фадуæдтæ, мадта сæ цъумурдзийнадæй ба æхсæнадон бунæтти, кустуæдтæ æма организацити,  тукæнтти дуæрдтæ æма фалдзости æркæсæн нæбал фæууй.

     Уæхæнттæ уингæй, адæймаг деси бацæуй – мадта ци хузи мадзал  иссирдтонцæ нæ синхаг Кæсæги гъæути, уалæ Æрхонки, Æрæдони, Дигоратæ æма æндæрти аци фарста уагбæл ниллух кæнунæн. Мæнæй уотæ, махмæ дæр афонæ æй бæрнондзийнадæ байагорун адæмæй. Дирзæгдæрæй дзорун адæми хæццæ сæхе пайдайæн, административон уагæвæрдæ ихалгутæй гъæддухдæрæй дзуапп агорун, нæ дигорон æфсæрмитæ æма хатиртæ ниууадзгæй.

    Ес нæмæ гъæуи администраций адæми цигъæуæгтæмæ кæсуни, сæ ресгæ фарстатæ лух кæнуни, растдзийнадæбæл исдзоруни бартæ лæвæрд кæмæн ес закъонмæ гæсгæ, уæдта хуæздæр цард æнгъæлдзау ци депутаттæ равзарæн, уæхæнттæ. Гæр, аци фарстайæн, нур дæсгай æма дæсгай æнзтæ, нецихузи ес исраст кæнæн? Мæнæй уотæ ибæл нæ республики экологийæй дзуаппон адæмти, санитарон  эпидемиологон кустуати, гъæуи администраций æма уотæ бæрнон адæмти гъæуй дусфæлдагъдæй бакосун. Разæй ма ес берæ рæстæгутæ, цалинмæ фонс æндарæнмæ бацæуонцæ, уæдмæ. Уогæ æд уалдзæг, æд зумæг фонс, куд уинæн, уотемæй æнцæ дзæгъæл, сæхе бæрагæ.

            Чихтисти Р.